■ «شهر پـابـه‌راه» ؛ شهری که پا دارد و راه می‌رود بخش شهرسازی

یک دانشجوی معماریِ اسپانیایی ایده‌ی یک شهر پادار و جابه‌جاشونده را مطرح کرده، که با زنجیرهای کاترپیلار و پاهایی که برایش طراحی شده، می‌تواند راه بیفتد و به جاهای دیگر برود؛ جاهایی که برای ساکنانش امکاناتِ بهتری داشته باشد و آسیب‌هایی که شهر به محیط می‌زند، کم‌تر باشد.

طرح مفهومی «مانوئل دومینگز» (Manuel Dominguez) شهری کوچ‌کننده در قالب یک سازه‌ی بزرگ است، که اندام‌هایی پامانند برای آن طراحی شده، و این پاها زنجیرهای کاترپیلار را همانند آن‌چه در حرکت و جابه‌جایی تانک‌ها دیده‌ایم، برای گام برداشتن و راه افتادن به کار می‌برند.
دومینگز درباره‌ی طرحش گفته: می‌خواستم گونه‌ای مدیریتِ زمین از لحاظ ماده و انرژی و دیگر منابع محیط پدید بیاورم که چندین دستاورد نیکو داشته باشد؛ به‌ویژه برقراریِ دیگربار تعادل میان جمعیتِ شهرها و روستاها، باززنده‌سازیِ محیط و بازنگری در مفهوم کار و کارآفرینی.

این کلان‌شهر پابـه‌راه که «سازه‌ی بسیار بزرگ» (Very Large Structure) نامیده شده، همه‌ی چیزهایی را که از یک شهر انتظار دارید، مانند امکانات ورزشی، رستوران، دانشگاه، بیمارستان و کتاب‌خانه را در خود دارد.

این نخستین بار نیست که ایده‌ی طراحی یک شهر جابه‌جاشونده مطرح شده است؛ در دهه‌ی 1960، «رون هرون» انگلیسی برای اولین بار اندیشه‌ی «شهر ره‌سپار» را مطرح کرده بود. او در مجله‌ی معماریِ «Archigram» اندیشه‌ی ساخت سازه‌های رباتیک هوشمند در مقیاسی عظیم را مطرح کرده بود که بتوانند آزادانه بر سطح خشکی‌های کره‌ی زمین حرکت کنند.

او پیشنهاد کرده بود که شهرهای جابه‌جاشونده‌ی گوناگون بتوانند به یکدیگر بپیوندند و کلان‌شهرهایی بزرگ‌تر پدید بیاورند و هرگاه ساکنان‌شان خواستند، دوباره از هم جدا شوند.

طرح «سازه‌ی بسیار بزرگ» در واقع گسترش‌یافته‌ی طرح هرون است که اندیشه‌ی تولید انرژیِ پاک به‌هنگام جابه‌جا شدنِ شهر، با به کار گرفتنِ توربین‌های بادی، پنل‌های خورشیدی و نیروگاه‌های انرژی هیدروژنی را نیز به آن افزوده است.

به گفته‌ی دومینگز، این توانایی که شهر راه برود و جابه‌جایی‌پذیر باشد، می‌تواند انگیزه و راهی باشد برای این که شهرها و شهرنشینان به‌جای آن که عامل تخریب و ویرانی محیط زیست باشند، به عاملانِ حفظ و نگه‌داری و باززنده‌سازیِ محیط آسیب‌دیده‌ی این سیاره تبدیل شوند.

با آن که بسیاری از کارشناسان این طرح را یک پروژه‌ی دانشجویی آرمان‌گرایانه و دور از واقعیت دانسته‌اند، دومینگز بر این باور است که برای ساختنِ «سازه‌ی بسیار بزرگ» هیچ مانع تکنولوژیک یا تئوریک وجود ندارد. به‌هرحال، با توجه به این واقعیت که شهرها در ماهیتِ خود پدیده‌هایی «زمین‌خراش» و برهم‌زننده‌ی تعادل محیط هستند، شاید آن روز که بشر برای گریز از ساختن شهرهای تازه به این ایده‌ی اسپانیایی «شهرهای کولی و کوچنده» روی بیاورد، چندان هم دور نباشد.

برگرفته از : خبرآنلاین
بازنویسی و آماده‌سازی : امیریاشار فیلا